BIM-omgevingsmodel: de bestaande situatie op je BIM-nulpunt - Percelio Kenniscentrum + + + [ Percelio ](/) Woning [ Percelio + Plus Alles voor je woning in een abonnement: bod, verbouwen, verduurzamen en alle rapporten. ](/percelio-plus) of los te bestellen [ BiedAdvies Datagedreven biedstrategie voor kopers ](/functies/bied-advies) [ Waardebepaling Woningwaarde-indicatie voor verkopers ](/functies/waardebepaling) [ VergunningRapport Wat mag je vergunningvrij (ver)bouwen ](/functies/vergunning-rapport) Kaart & Perceel Voor professionals [ Kaart ontwerper DXF/DWG export ](/functies/kaart-ontwerper) [ VergunningCheck Nieuw Tekenen en toetsen ](/functies/vergunningcheck) [ PerceelRapport Locatie factsheet ](/functies/perceel-rapport) [ Maatvoering Maten & erfgrenzen ](/functies/maatvoeringsrapport) [ Projecten Werkruimte & rapportage ](/functies/projecten) [Kadasterkaart DXF](/kadasterkaart-downloaden) [Architecten](/sectoren/architecten) [Aannemers](/sectoren/aannemers) [Ontwikkelaars](/sectoren/projectontwikkelaars) [Makelaars](/sectoren/makelaars) [Gemeenten](/sectoren/gemeenten) [Alle functies →](/functies) [Prijzen](/pricing) [Kenniscentrum](/kenniscentrum) [Contact](/contact) [Inloggen](/login) [ Gratis proberen ](/register) [ Percelio + Plus Alles over je woning in één dossier: bod, kosten en wat je mag bouwen. ](/percelio-plus) Voor mijn woning [BiedAdvies](/functies/bied-advies) [Waardebepaling](/functies/waardebepaling) [VergunningRapport](/functies/vergunning-rapport) [Alle functies](/functies) Voor mijn werk [Kaart ontwerper](/functies/kaart-ontwerper) [VergunningCheck](/functies/vergunningcheck) [PerceelRapport](/functies/perceel-rapport) [Maatvoeringsrapport](/functies/maatvoeringsrapport) [Projecten](/functies/projecten) [Architecten, aannemers, ontwikkelaars](/sectoren) [Prijzen](/pricing) [Kenniscentrum](/kenniscentrum) [Contact](/contact) [ Gratis proberen ](/register) [Inloggen](/login) [ Terug naar kenniscentrum ](https://percelio.nl/kenniscentrum) Technisch Kaart ontwerper BIM-omgevingsmodel: de bestaande situatie op de goede plek in je BIM-project ============================================================================ Welke data in een omgevingsmodel hoort, wanneer je IFC of DXF kiest, en hoe je het model op je projectnulpunt en peil krijgt zonder het met de hand te verschuiven. 11 min leestijd · Laatst bijgewerkt: oktober 2026 Samenvatting - **Omgevingsmodel:** de bestaande situatie rond je project als ondergrond voor het BIM-model: gebouwen, maaiveld, grenzen en wat het bestemmingsplan toestaat. - **IFC** voor je BIM-pakket (Revit, ArchiCAD, BricsCAD BIM), **DXF** voor 2D-tekenwerk en als underlay. - **Georeferentie** vraagt drie gegevens: een nulpunt, de richting van de X-as en een peil in NAP. - De [Kaart ontwerper](/functies/kaart-ontwerper) exporteert het model en kan het direct **op je nulpunt en peil** zetten. - Terrein, bouwenvelop en BIM-uitlijning zitten in de abonnementen vanaf Kaarten. De IFC met 3D-gebouwen kan elk account maken met credits. Een gebiedsmodel in RD-coördinaten heeft X-waarden rond 155.000 en Y-waarden rond 463.000 meter. Het staat dus honderden kilometers van het nulpunt van je BIM-model. Daarom begint bijna elk BIM-project met verschuiven, draaien en terugrekenen naar het peil. In een gebied van 300 bij 300 meter in Lichtenvoorde haalden we 90 bouwvlakken, het maaiveld en alle kadastrale grenzen in één export op, **al op het nulpunt van het project**. Hieronder lees je hoe dat werkt en waar je op let. Wat een omgevingsmodel in BIM is, en wat het niet is ---------------------------------------------------- Een omgevingsmodel is de bestaande situatie rond je bouwplan, als 3D-ondergrond in je BIM-pakket. Je ontwerpt er niet in. Je ontwerpt erop: je ziet de buren, de hoogte van het maaiveld, de perceelgrens en de ruimte die het bestemmingsplan laat. Het is geen inmeting. De gegevens komen uit landelijke bronnen met een bekende nauwkeurigheid, niet uit een landmeter op jouw kavel. Voor een schetsontwerp, een volumestudie of een gesprek met de gemeente is dat genoeg. Voor de uitvoering laat je de kavel inmeten. Welke data in een omgevingsmodel hoort -------------------------------------- Wij zetten het model samen uit vier open bronnen. Elke bron heeft zijn eigen rol: OnderdeelBronWat je eraan hebt 3D-gebouwen3D BAG (TU Delft), LoD 2.2Daken, gevels en grondvlakken van alle panden, met dakvorm MaaiveldAHN, hoogtemodel van het maaiveld (PDOK)Het terrein als driehoeksnet; een helling of talud klopt Grenzen en topografieKadastrale kaart en BGT (PDOK)Perceelgrenzen, wegen, groen en water als lijnen op het maaiveld BouwenvelopBestemmingsplan (Ruimtelijke Plannen)Elk bouwvlak als volume tot de maximale bouwhoogte De bouwenvelop is het onderdeel dat het meest oplevert. In ons voorbeeld in Lichtenvoorde hadden 84 van de 90 bouwvlakken een goothoogte van 6,5 m en een bouwhoogte van 10 m. Met die volumes in je model zie je direct of een tweede bouwlaag past, zonder de regels van het plan erbij te pakken. Hoe je zo'n plan leest, staat in [bestemmingsplan lezen](/kenniscentrum/bestemmingsplan-lezen). ![Omgevingsmodel uit Percelio als IFC: het maaiveld in groen, de gebouwen uit de 3D BAG en de bouwenveloppen als half doorzichtige rode volumes, met de X- en Y-as op het nulpunt](/images/kenniscentrum/bim-omgevingsmodel-3d.webp) Een IFC-export van 250 bij 250 meter in Lichtenvoorde: maaiveld, 137 gebouwen en de bouwenveloppen uit het bestemmingsplan. Het model ligt op het nulpunt, met de X-as langs de straat. ### Het bestemmingsplan is niet altijd het laatste woord Sinds 2024 is het bestemmingsplan het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Een gemeente kan al nieuwe regels hebben gemaakt die het oude plan vervangen. Die nieuwe regels zitten nog niet in de bouwenvelop. Controleer de regels daarom op het Omgevingsloket voordat je een ontwerp indient. IFC of DXF: welk formaat voor welk doel --------------------------------------- Kies het formaat op basis van wat je ermee gaat doen, niet op basis van je software. Revit en ArchiCAD lezen allebei IFC en DXF. IFCDXF Doel3D-ondergrond in je BIM-model2D-tekening of underlay, ook in AutoCAD en BricsCAD GebouwenEchte IFC-elementen (gevel, dak, vloer) met eigenschappen3D-vlakken (3DFACE) op een eigen laag MaaiveldTerreinelement (TERRAIN)3D-vlakken op de laag MAAIVELD BouwenvelopHalf doorzichtig volume met goot- en bouwhoogte als eigenschapVolume op de laag BOUWENVELOP, met de hoogte als tekst GeoreferentieIn het bestand (IfcMapConversion, RD en NAP)Alleen via de coördinaten zelf Werk je in een BIM-team dat via IFC uitwisselt, kies dan IFC. Wil je vooral een nette ondergrond voor een situatietekening, dan is DXF sneller. Meer over DXF in Revit lees je in [DXF importeren in Revit](/kenniscentrum/dxf-importeren-revit). Georeferentie: nulpunt, richting en peil ---------------------------------------- Volgens de BIM basis ILS spreek je per project één nulpunt af, gekoppeld aan RD en NAP. Alle partijen modelleren rond dat punt. Dat lost een praktisch probleem op: een BIM-pakket rekent onnauwkeurig met getallen van honderdduizenden meters, en een model op die afstand van de oorsprong geeft trillende lijnen en verspringende maten. Voor de omrekening van RD naar je project heb je drie gegevens nodig: - **Het nulpunt.** Een punt in RD dat in je model 0,0 is, vaak een hoek van het gebouw of een stramienpunt. - **De richting van de X-as.** Een tweede punt dat aangeeft waar de X-as van je model naartoe wijst, meestal langs een gevel of stramien. Daaruit volgt de draaiing ten opzichte van RD. - **Het peil.** De NAP-hoogte die in je model Z = 0 is. Vaak is dat de vloer van de begane grond, niet het maaiveld. Met die drie gegevens wordt elk punt in RD een punt in je project: het nulpunt eraf, gedraaid over de hoek, en het peil van de hoogte af. Meer over het stelsel zelf lees je in [RD-coördinaten in CAD-software](/kenniscentrum/rd-coordinaten-cad). + + + + ### Het omgevingsmodel direct op je nulpunt Kies het nulpunt en de richting op de kaart. Het peil vullen we vooraf in met het maaiveld uit de AHN. [ Bekijk hoe het werkt ](/functies/bim-omgevingsmodel) Stap voor stap: een omgevingsmodel maken in de Kaart ontwerper -------------------------------------------------------------- 1. **Kies het gebied.** Zoom in op je project in de [Kaart ontwerper](/functies/kaart-ontwerper), of teken zelf een rechthoek. Een export mag tot 10 km² groot zijn, met de bouwenvelop tot 1 km². 2. **Zet de lagen aan.** De laag 3D-gebouwen levert de panden. Kadastrale percelen en BGT-lagen gaan als lijnen mee. Welke lagen er zijn, staat in het [overzicht van de kaartlagen](/kenniscentrum/kaartlagen-overzicht). 3. **Open het exportvenster en kies IFC of DXF.** 4. **Vink terrein en bouwenvelop aan** onder Omgevingsmodel, als je die wilt. 5. **Zet de BIM-uitlijning aan.** Klik op de kaart het nulpunt en daarna een punt op de X-as. Het venster toont de draaiing ten opzichte van RD. Het peil staat al ingevuld met het maaiveld op het nulpunt; ligt jouw peil op de vloer, pas het dan aan. 6. **Exporteer.** Het bestand staat na een paar seconden tot een minuut klaar, afhankelijk van de grootte van het gebied. ![Kaart ontwerper met het gekozen nulpunt (rode 0) en het richtingspunt (blauwe X) langs de Patronaatsstraat, verbonden door een gestippelde lijn](/images/kenniscentrum/bim-omgevingsmodel-nulpunt-kaart.webp) Stap 5 op de kaart: het nulpunt (0) en een punt op de X-as (X). De stippellijn is de X-as van je model. ![Exportvenster met de IFC-tab, terrein en bouwenvelop aangevinkt, en de BIM-uitlijning met nulpunt in RD, een draaiing van 13,52 graden en een peil van 19,899 m NAP](/images/kenniscentrum/bim-omgevingsmodel-exportvenster.webp) Het exportvenster: IFC met terrein en bouwenvelop, en de uitlijning met nulpunt, draaiing en peil. Zonder uitlijning blijft het model in RD. In de IFC staat de verschuiving dan in de georeferentie, in de DXF staan de echte RD-coördinaten. Met terrein of bouwenvelop staat alles op NAP-hoogte, zodat de gebouwen op het maaiveld staan en niet erboven zweven. Inladen in Revit, ArchiCAD en BricsCAD BIM ------------------------------------------ ### Revit Link het IFC-bestand via *Insert > Link IFC*. Heb je de BIM-uitlijning gebruikt, kies dan een plaatsing op de interne oorsprong: het nulpunt van het model ligt dan op dat van jouw project. Een DXF link je via *Insert > Link CAD* met dezelfde plaatsing. Zonder uitlijning stel je eerst het Survey Point in; dat staat beschreven op de pagina over de [Revit-integratie](/integraties/revit). ### ArchiCAD Voeg het IFC-bestand samen met je project of plaats het als hotlink. Met de uitlijning valt het model op de projectoorsprong. Zonder uitlijning gebruik je de Project Location met de RD-waarden, zoals op de pagina over de [ArchiCAD-integratie](/integraties/archicad). ### BricsCAD BIM Open of voeg de DXF of IFC in. De DXF met uitlijning ligt rond 0,0, dus je hoeft niets meer te verplaatsen. Zie ook de pagina over [BricsCAD](/integraties/bricscad). Of een pakket de georeferentie uit een IFC-bestand overneemt, verschilt per programma en per versie. Met de BIM-uitlijning heb je daar geen last van: het model ligt al op je nulpunt. Veelgemaakte fouten ------------------- - **Peil gelijk aan het maaiveld.** Het maaiveld is het voorstel, niet de regel. Ligt de vloer 30 cm hoger, dan staat je hele omgeving 30 cm te hoog als je het voorstel laat staan. - **Een richtingspunt vlak naast het nulpunt.** Hoe dichter de twee punten bij elkaar liggen, hoe groter de fout in de draaiing per geklikte centimeter. Kies een punt op minstens tien meter afstand, langs een gevel. - **Shared en internal coordinates door elkaar.** Exporteert je team in Revit op shared coordinates terwijl jij op de interne oorsprong linkt, dan liggen de modellen honderden kilometers uit elkaar. Spreek af welke plaatsing iedereen gebruikt. - **De bouwenvelop als vergunning lezen.** De envelop toont het bouwvlak en de maximale hoogte. Regels voor bijgebouwen, kapvorm of afstand tot de perceelgrens staan in de tekst van het plan. Lees die voordat je ontwerpt. Wat er in het model zit, en wat niet ------------------------------------ Het model bevat de gebouwen uit de 3D BAG, het maaiveld uit de AHN, de lijnen van je kaartlagen en de bouwenvelop. Puntenwolken, bomen in 3D, luchtfoto's op het terrein en kabels en leidingen (KLIC) zitten er niet in. Voor kabels en leidingen doe je een KLIC-melding bij het Kadaster. Het maaiveld schalen we naar hoogstens 150 cellen per zijde. Bij een gebied van 300 m is dat een cel van 2 m; bij een gebied van een kilometer een cel van ruim 6,5 m. Onder gebouwen heeft de AHN geen maaiveld; die gaten vullen we op met de hoogte van de omgeving, zodat het terrein doorloopt. FAQ Veelgestelde vragen over het BIM-omgevingsmodel ----------------------------------------------- Wat is een BIM-omgevingsmodel? + Een BIM-omgevingsmodel is de bestaande situatie rond een bouwproject als 3D-ondergrond in een BIM-pakket: gebouwen, maaiveld, perceelgrenzen en vaak de regels van het bestemmingsplan. Je ontwerpt je gebouw erop, zodat je de buren, de hoogte van het terrein en de bouwruimte direct ziet. Hoe zet ik een omgevingsmodel op het nulpunt van mijn BIM-project? + Je hebt drie gegevens nodig: het nulpunt in RD-coördinaten, de richting van de X-as en het peil in NAP. In de Kaart ontwerper van Percelio klik je het nulpunt en de richting op de kaart, en vul je het peil in. De export in IFC of DXF ligt dan al op je nulpunt. Kan ik de 3D BAG als IFC downloaden? + Ja. De Kaart ontwerper exporteert de 3D BAG-gebouwen als IFC4-model met daken, gevels en grondvlakken, gegeorefereerd naar RD en NAP. Elk account kan dat met credits; terrein, bouwenvelop en BIM-uitlijning zitten in de abonnementen vanaf Kaarten. Wat is het verschil tussen peil en maaiveld? + Het maaiveld is de hoogte van het terrein. Het peil is de hoogte die je in je model als nul neemt, meestal de bovenkant van de vloer op de begane grond. Die ligt vaak 15 tot 30 cm boven het maaiveld. Zit het nieuwe omgevingsplan in de bouwenvelop? + Nog niet. De bouwenvelop komt uit het bestemmingsplan, dat sinds 2024 het tijdelijke deel van het omgevingsplan is. Heeft de gemeente al nieuwe regels gemaakt, dan gaan die voor. Controleer dat op het Omgevingsloket. + + + + ### Maak je eerste omgevingsmodel Kies een gebied, zet de 3D-gebouwen aan en exporteer een IFC. Terrein, bouwenvelop en BIM-uitlijning zitten in de abonnementen vanaf Kaarten. [ Bekijk het BIM-omgevingsmodel ](/functies/bim-omgevingsmodel) [ Abonnementen vergelijken ](/pricing) Meer lezen ### Gerelateerde artikelen [#### RD-coordinaten (EPSG:28992) in CAD-software Technisch 6 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/rd-coordinaten-cad) [#### DXF bestanden importeren in Revit Handleiding 4 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/dxf-importeren-revit) [#### Kaart ontwerper handleiding: stap voor stap Handleiding 10 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/kaart-ontwerper-handleiding) [#### PDOK data exporteren naar AutoCAD (DXF) Tutorial 10 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/pdok-data-naar-autocad) F Geschreven door [ Floris Wijgergangs ](https://www.linkedin.com/in/floriswijgergangs/) Oprichter van Percelio. Schrijft over vastgoeddata, woningmarkt en geo-informatie. [ LinkedIn ](https://www.linkedin.com/in/floriswijgergangs/) [ Meer artikelen ](https://percelio.nl/kenniscentrum) ### Artikelinfo Publicatiedatum oktober 2026 Leestijd 11 min Categorie Technisch ### Gerelateerde artikelen - [ RD-coordinaten (EPSG:28992) in CAD-software Technisch 6 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/rd-coordinaten-cad) - [ DXF bestanden importeren in Revit Handleiding 4 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/dxf-importeren-revit) - [ Kaart ontwerper handleiding: stap voor stap Handleiding 10 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/kaart-ontwerper-handleiding) - [ PDOK data exporteren naar AutoCAD (DXF) Tutorial 10 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/pdok-data-naar-autocad) - [ Situatietekening maken: complete handleiding Handleiding 8 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/situatietekening-maken) [ Percelio ](/)Inzicht geeft vertrouwen. Nederlandse geodata en woningdata, direct bruikbaar. Voor particulieren en professionals. - [ ](https://www.instagram.com/percelio_nl/) - [ ](https://www.facebook.com/profile.php?id=61592996649897) - [ ](https://www.linkedin.com/in/floriswijgergangs/) Gratis tools - [Omgevingscheck (bèta)](/etfal-scan) - [WOZ-checker](/woz-checker) - [Oppervlakte meten](/oppervlakte-meten) - [Grenszoeker](/grens-zoeker) - [Bouwplaatscheck](/bouwplaatscheck) - [Bestemmingsplan opzoeken](/bestemmingsplan-opzoeken) - [Vergunningenkaart](/vergunningenkaart) - [Warmteverliesberekening](/warmteverliesberekening) - [Browserextensie](/browserextensie) Omgevings-checks - [Stikstof-check](/stikstof-check) - [Spuitzone-check](/spuitzone-check) - [Risicobronnen-check](/risicobronnen-check) - [Veehouderij in de buurt](/veehouderij-in-buurt) - [Hoogspanning-check](/hoogspanning-check) - [Bodem-check](/bodem-verontreiniging-check) - [Decibel-check](/decibel-check) - [Bouwjaar + asbest-check](/bouwjaar-check) Producten - [Prijzen](/pricing) - [BiedAdvies](/functies/bied-advies) - [Waardebepaling](/functies/waardebepaling) - [PerceelRapport](/functies/perceel-rapport) - [VergunningRapport](/functies/vergunning-rapport) - [Maatvoeringsrapport](/functies/maatvoeringsrapport) - [WOZ-bezwaarrapport](/woz-bezwaarrapport) - [Zonnedakrapport](/zonnedakrapport) - [HuurCheck](/huurcheck) - [Kaart ontwerper](/functies/kaart-ontwerper) - [VergunningCheck](/functies/vergunningcheck) - [Kadasterkaart DXF](/kadasterkaart-downloaden) - [Projecten](/functies/projecten) Voor wie - [Architecten](/sectoren/architecten) - [Aannemers](/sectoren/aannemers) - [Projectontwikkelaars](/sectoren/projectontwikkelaars) - [Makelaars](/sectoren/makelaars) - [Gemeenten](/sectoren/gemeenten) Veelgevraagd - [Bieden op een huis](/bieden-op-een-huis) - [Wat is mijn huis waard?](/wat-is-mijn-huis-waard) - [Woningwaarde berekenen](/woningwaarde-berekenen) - [Woningen in Nederland](/nederland) Bedrijf - [Contact](/contact) - [API](/developers) - [Over ons](/over-ons) - [Artikelen](/artikelen) - [Kenniscentrum](/kenniscentrum) Integraties - [Alle integraties](/integraties) - [AutoCAD](/integraties/autocad) - [Revit](/integraties/revit) - [BricsCAD](/integraties/bricscad) - [ArchiCAD](/integraties/archicad) - [QGIS](/integraties/qgis) © 2026 Percelio. Alle rechten voorbehouden. [Privacy](/privacy) [Voorwaarden](/terms) 52°22′N 4°53′E We meten graag welke advertentie mensen hier bracht, en kijken mee hoe de site gebruikt wordt om hem beter te maken. Daarvoor plaatsen Meta, Google en Microsoft een cookie. Inloggen en je voorkeuren werken zonder, dus nee zeggen kan gewoon. [Privacyverklaring](https://percelio.nl/privacy) Liever niet Akkoord