5 gratis bronnen voor Nederlandse kaartdata

Nederland is een van de weinige landen waar kadastrale grenzen, gebouwcontouren en hoogtedata volledig gratis als open data beschikbaar zijn. De overheid publiceert deze datasets via portalen als PDOK, het Kadaster en CBS. Bij Percelio verwerken we die bronnen dagelijks: onze Kaart ontwerper en het PerceelRapport draaien er direct op. Hieronder de vijf bronnen die je als vastgoedprofessional, architect of ontwikkelaar moet kennen.

Overzichtstabel: vijf bronnen vergeleken

Eerst het overzicht, daarna de details per bron.

1. PDOK — het startpunt voor Nederlandse geodata

PDOK (Publieke Dienstverlening Op de Kaart) is een samenwerkingsverband van het Kadaster, Rijkswaterstaat, CBS en andere overheidsinstanties. Het portaal bundelt tientallen datasets die je gratis kunt bekijken, downloaden of via API's (WMS, WFS, WMTS) koppelen.

Datasets die we het meest gebruiken

• BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) — bevat 7,9 M+ adressen met bouwjaar, oppervlakte en gebruiksdoel
• BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie) — centimeternauwkeurige gebouwcontouren, wegen en groen
• Kadastrale kaart — perceelgrenzen en kadastrale aanduidingen, wekelijks ververst
• Luchtfoto's — 25 cm resolutie, jaarlijks bijgewerkt
• AHN — hoogtedata (zie punt 5)

Hoe gebruik je het?

• Viewer: app.pdok.nl/viewer — direct bladeren door alle lagen
• Downloads: pdok.nl/datasets — volledige datasets als GeoPackage, GML of GeoJSON
• API's: WMS, WFS en WMTS endpoints — geschikt voor GIS-software en eigen applicaties

2. Kadaster — perceelgrenzen in de viewer

De publieke kadasterviewer toont perceelgrenzen, perceelnummers, kadastrale gemeente en sectie voor heel Nederland. Geen account nodig. Je klikt op een perceel en ziet de kadastrale aanduiding plus indicatieve oppervlakte.

Beperkingen

• Geen eigendomsinformatie — daarvoor betaal je bij Kadaster.nl (€ 3,50 per object)
• Geen downloadmogelijkheid — alleen visueel raadplegen
• Geen koppelingen naar bestemmingsplan of WOZ-waarde

Wil je meer dan alleen grenzen bekijken? In ons artikel kadastrale gegevens opvragen vergelijken we zes bronnen op kosten, snelheid en volledigheid.

3. CBS — statistieken per buurt en wijk

Het CBS combineert geografie met statistiek. Je krijgt niet alleen grenzen van wijken, buurten, gemeenten en provincies, maar ook data per gebied: inwonersaantal, gemiddeld inkomen, woningvoorraad, WOZ-waardes en meer.

Praktisch nut

• Gebiedsanalyse — beoordeel de marktpotentie van een locatie op basis van demografie en woningsamenstelling
• Haalbaarheidsonderzoek — CBS-data over woningdichtheid en bevolkingsgroei helpt bij het onderbouwen van een businesscase. Onze haalbaarheidsscan combineert dit type data automatisch
• Vergelijken — datasets zijn beschikbaar vanaf 2003, waardoor je trends over tijd kunt analyseren

4. OpenStreetMap — context en routing

OpenStreetMap (OSM) is een door vrijwilligers onderhouden wereldkaart. In Nederland is de dekking uitstekend: wegen, fietspaden, gebouwen, points of interest, openbaar vervoer en landgebruik zijn gedetailleerd in kaart gebracht.

Wanneer wel, wanneer niet?

• Wel: routing, bereikbaarheidsanalyses, POI-context (supermarkten, scholen, OV-haltes)
• Niet: officiele kadastrale grenzen of juridisch bindende informatie — gebruik daarvoor PDOK-bronnen

De data valt onder de Open Database License (ODbL): je mag het gebruiken en aanpassen, mits je de bron vermeldt.

5. AHN — hoogtedata met centimeternauwkeurigheid

Het Actueel Hoogtebestand Nederland is een landsdekkend hoogtemodel, gemaakt met LiDAR-technologie (laseraltimetrie vanuit vliegtuigen). AHN4, de meest recente versie, biedt een verticale nauwkeurigheid van 5–10 cm.

Beschikbare producten

• DTM (Digital Terrain Model) — maaiveldhoogte, zonder gebouwen of begroeiing
• DSM (Digital Surface Model) — oppervlaktehoogte inclusief gebouwen en bomen
• Puntenwolken — de ruwe LiDAR-data, bruikbaar voor gedetailleerde 3D-analyses

AHN-data is beschikbaar via PDOK (als WMS/WCS) en als downloads in GeoTIFF-formaat. Handig voor watertoetsen, zonnepaneelanalyses en terreinmodellen.

Wat mist er bij gratis bronnen?

Ondanks de rijkdom aan open data zijn er drie veelgevraagde informatietypen die niet gratis beschikbaar zijn:

• Eigendomsinformatie — wie is de eigenaar van een perceel? Het Kadaster rekent € 3,50 per object. Het Percelio PerceelRapport bundelt kadasterdata, WOZ-waarde en bestemmingsplan in een rapport
• Bestemmingsplannen — wat mag er gebouwd worden? Beschikbaar via Ruimtelijkeplannen.nl, maar lastig te interpreteren. Lees onze gids over bestemmingsplan lezen en interpreteren, of gebruik de haalbaarheidsscan die dit automatisch verwerkt
• Ondergrondse infrastructuur — kabels en leidingen vereisen een KLIC-melding bij het Kadaster (verplicht voor graafwerkzaamheden)

Bronnen en verdere lezing

De datasets in dit artikel komen uit de volgende officiele bronnen:

• PDOK — Publieke Dienstverlening Op de Kaart (Kadaster, Rijkswaterstaat e.a.)
• Kadaster — Basisregistratie Kadaster en Kadastrale kaart
• CBS — Centraal Bureau voor de Statistiek, geografische data
• BAG — Basisregistratie Adressen en Gebouwen (7,9 M+ adressen)
• AHN — Actueel Hoogtebestand Nederland (versie 4)
• EP-Online — Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (energielabels)