Hoogtemap handleiding: AHN hoogtedata visualiseren en exporteren

Een hoogteverschil van 25 centimeter bepaalt of je terras droog blijft of een regenwaterpoel wordt. Wij merkten bij onze eigen projecten dat het opvragen van AHN-data via PDOK tijdrovend is. Daarom bouwden we de Hoogtemap: in drie klikken een hoogteprofiel of DXF-export met contourlijnen, direct op RD-coordinaten.

Wat is het AHN en waarom gebruiken wij het?

Het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) is de meest gedetailleerde open hoogtekaart van Nederland. De data wordt ingewonnen met LiDAR vanuit vliegtuigen en biedt:

• ~5 cm verticale nauwkeurigheid bij een rasterresolutie van 0,5 meter
• Landsdekkend voor heel Nederland, inclusief het Waddengebied
• Cyclische updates door Rijkswaterstaat en de waterschappen (bron: ahn.nl)

In onze Kaart ontwerper laden we de meest recente AHN-versie en filteren we automatisch op maaiveld (DTM). Dat betekent dat je de werkelijke terreinhoogte ziet, zonder gebouwen of vegetatie. In ons complete kaartlagenoverzicht lees je welke AHN-varianten we aanbieden.

De Hoogtemap openen

1. Open de Kaart ontwerper via het hoofdmenu
2. Navigeer naar je projectlocatie (zoek op adres of postcode, wij dekken 9,6 miljoen+ BAG-adressen)
3. Klik op "Hoogtemap" in de toolbar boven de kaart

Het Hoogtemap-paneel opent rechts in beeld. Vanaf daar kies je een visualisatiemodus.

Visualisatiemodi

Heatmap

De heatmap kleurt het terrein op basis van hoogte:

• Blauw/groen: laaggelegen gebieden (potentiele wateroverlast)
• Geel/oranje: middelhoog terrein
• Rood: hooggelegen gebieden

De kleurschaal past zich automatisch aan. In de Flevopolder (hoogteverschil vaak minder dan 1 meter) zie je meer detail dan in Zuid-Limburg waar het terrein tientallen meters varieert.

Contourlijnen

Contourlijnen verbinden punten met dezelfde hoogte, net als op een topografische kaart. Je stelt het interval zelf in:

Interval kiezen

• 0,25 m — zeer gedetailleerd, geschikt voor vlakke bouwterreinen
• 0,50 m — onze aanbevolen standaard voor de meeste projecten
• 1,0 m — voor gebieden met meer hoogteverschil (dijken, hellingen)
• 2,0 m — voor grote gebieden of sterk hellend terrein

Indexlijnen

Elke vijfde contourlijn wordt dikker weergegeven (indexlijn). Bij een interval van 0,50 m zie je dus indexlijnen op 0,00 m, 2,50 m, 5,00 m NAP, enzovoort. Dat maakt het aflezen op de kaart een stuk sneller.

Hoogteprofiel tekenen

Met het hoogteprofiel maak je een dwarsdoorsnede van het terrein. Handig voor het inschatten van grondverzet of het beoordelen van afwateringshelling.

Stap 1: Activeer de profiel-modus

Klik op "Teken profiel" in het Hoogtemap-paneel. Je cursor verandert in een kruiscursor.

Stap 2: Teken een lijn

1. Klik op de kaart voor het startpunt
2. Beweeg naar het eindpunt en klik nogmaals
3. Optioneel: klik tussenliggende punten aan voor een gebroken profiel

Stap 3: Bekijk het profiel

Na het tekenen verschijnt de hoogtegrafiek met:

• X-as: afstand langs de lijn (meters)
• Y-as: hoogte in meters NAP
• Samenvatting: totale lengte, hoogteverschil en gemiddelde helling

Exporteren naar DXF en CSV

Alle exports bevatten RD-coordinaten (EPSG:28992), zodat je ze direct kunt inladen in AutoCAD, Revit of Civil 3D.

Contourlijnen naar DXF

1. Genereer contourlijnen met je gewenste interval
2. Klik op "Exporteer contourlijnen"
3. Het DXF-bestand wordt gedownload met layers per hoogteniveau

Layer-structuur in het DXF-bestand

CONTOUR_0.00
CONTOUR_0.50
CONTOUR_1.00
CONTOUR_1.50
CONTOUR_INDEX_2.50 (indexlijnen)
    

Hoogteprofiel naar DXF

1. Teken het profiel op de kaart
2. Klik op "Exporteer profiel DXF"
3. Het profiel wordt geexporteerd als polyline met Z-coordinaten

Hoogteprofiel naar CSV

Voor analyse in Excel of GIS-software:

1. Teken het profiel
2. Klik op "Exporteer profiel CSV"
3. Je krijgt kolommen voor afstand, hoogte en RD-coordinaten

Vijf toepassingen uit onze praktijk

1. Waterafvoer beoordelen

Gebruik de heatmap om te zien waar regenwater naartoe stroomt. Lage punten (blauw) zijn potentiele wateroverlastlocaties. Combineer dit met het bestemmingsplan om te checken of er waterbergingseisen gelden.

2. Ontwateringsplan opstellen

Met contourlijnen van 0,25 m bepaal je precies waar drainage nodig is en welke richting het water afstroomt. Exporteer de contourlijnen als DXF en leg ze over je ontwerp in AutoCAD.

3. Grondverzet inschatten

Teken hoogteprofielen op meerdere doorsneden van je kavel. Zo zie je hoeveel grond je moet verplaatsen om het terrein te egaliseren.

4. Toegankelijkheid toetsen

Analyseer hellingen langs routes. Een helling boven 6% is problematisch voor rolstoelgebruikers, boven 12% voor regulier verkeer.

5. Haalbaarheid van nieuwbouw inschatten

Bekijk het hoogteprofiel samen met de resultaten van onze Haalbaarheid Scan. Zo weet je niet alleen wat er mag, maar ook of het terrein meewerkt.

FAQ

Veelgestelde vragen

Hoe nauwkeurig is de hoogtedata? +

Het AHN heeft een verticale nauwkeurigheid van circa 5 centimeter (bron: ahn.nl). Voor definitieve peilhoogtes bij een bouwvergunning raden we altijd een inmeting ter plaatse aan, maar voor haalbaarheidsstudies en ontwerpfasen is AHN-data ruim voldoende.

Wat is NAP? +

NAP staat voor Normaal Amsterdams Peil, het Nederlandse referentieniveau voor hoogte. 0,00 m NAP komt ruwweg overeen met het gemiddelde zeeniveau. Alle hoogtes in de Hoogtemap worden in NAP weergegeven, net als bij Rijkswaterstaat en de waterschappen.

Kan ik gebouwen uitsluiten? +

Ja. Standaard tonen we het DTM (Digital Terrain Model), waarbij gebouwen en vegetatie automatisch zijn uitgefilterd. Wil je het DSM (inclusief gebouwen en bomen)? Schakel dat in via het kaartlagenoverzicht.

Werkt de Hoogtemap in heel Nederland? +

Ja. Het AHN dekt heel Nederland. In sommige regio's kan de data iets ouder zijn door de cyclische opnameplanning. Wij controleren bij elke AHN-release of er nieuwe data beschikbaar is en updaten onze lagen.

Wat kost de Hoogtemap? +

De basis heatmap-visualisatie is gratis in de Kaart ontwerper. DXF-export, contourlijnen en het volledige AHN-pakket zijn beschikbaar met een Pro-abonnement.