Situatietekening maken: handleiding voor omgevingsvergunning (2026) - Percelio Kenniscentrum [ Percelio ](/) Woning [ BiedAdvies Datagedreven biedstrategie voor kopers ](/functies/bied-advies) [ Waardebepaling Woningwaarde-indicatie voor verkopers ](/functies/waardebepaling) Kaart & Perceel [ Kaart ontwerper DXF/DWG export ](/functies/kaart-ontwerper) [ HaalbaarheidsScan Vastgoedanalyse ](/functies/haalbaarheid-scan) [ PerceelRapport Locatie factsheet ](/functies/perceel-rapport) [Architecten](/sectoren/architecten) [Aannemers](/sectoren/aannemers) [Projectontwikkelaars](/sectoren/projectontwikkelaars) [Makelaars](/sectoren/makelaars) [Alle functies →](/functies) [ Prijzen ](/pricing) [ Kenniscentrum ](/kenniscentrum) [ Contact ](/contact) [ Inloggen ](/login) [ Gratis proberen ](/register) Woning [ BiedAdvies ](/functies/bied-advies) [ Waardebepaling ](/functies/waardebepaling) Kaart & Perceel [Kaart ontwerper](/functies/kaart-ontwerper) [HaalbaarheidsScan](/functies/haalbaarheid-scan) [PerceelRapport](/functies/perceel-rapport) [ Prijzen ](/pricing) [ Kenniscentrum ](/kenniscentrum) [ Contact ](/contact) [ Inloggen ](/login) [ Gratis proberen ](/register) [ Terug naar kenniscentrum ](https://percelio.nl/kenniscentrum) Handleiding Situatietekening maken voor je omgevingsvergunning ==================================================== Kadastrale grenzen, BGT-ondergrond en maatvoering in 6 stappen. Zo voorkom je de 5 meest voorkomende afkeurredenen. 9 min leestijd • Laatst bijgewerkt: april 2026 Samenvatting - **Wat:** bovenaanzicht van perceel + omgeving, verplicht bij vrijwel elke bouwvergunning - **Minimaal nodig:** kadastrale grenzen, bestaande bebouwing (BGT), noordpijl, schaal, maatvoering - **Snelste route:** [Kaart ontwerper](/functies/kaart-ontwerper) -- exporteer kadaster + BGT als DXF, open in CAD, teken je ontwerp erbij - **Top afkeurredenen:** schaal onjuist, noordpijl vergeten, perceelgrenzen ontbreken Situatietekening afgekeurd door de gemeente? Dat overkomt ons bij Percelio wekelijks in supportgesprekken. In 9 van de 10 gevallen ontbreken de **kadastrale grenzen**, klopt de schaal niet, of is de noordpijl vergeten. Herkenbaar? In deze handleiding lopen we het volledige proces door -- van ondergrond ophalen tot een tekening die in een keer wordt goedgekeurd. Wat is een situatietekening precies? ------------------------------------ Een situatietekening is een **bovenaanzicht van het perceel en de directe omgeving**. Gemeenten gebruiken deze tekening om te beoordelen of jouw bouwplan past binnen het [bestemmingsplan](/kenniscentrum/bestemmingsplan-lezen) en de geldende bouwregels. Het toont vier dingen: - **De ligging** van het bouwwerk op het perceel - **De afstand** tot de perceelgrenzen (kadastrale grenzen) - **De relatie** met aangrenzende bebouwing en openbare ruimte - **De ontsluiting** -- hoe je het perceel bereikt vanaf de openbare weg Goed om te weten: de kadastrale grenzen die je nodig hebt komen uit het Kadaster. We leggen in ons artikel over [kadastrale gegevens opvragen](/kenniscentrum/kadastrale-gegevens-opvragen) uit welke bronnen er zijn en wat ze kosten. Wanneer is een situatietekening verplicht? ------------------------------------------ Sinds de Omgevingswet (1 januari 2024) is een situatietekening vereist bij **vrijwel elke aanvraag omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit**. Concreet gaat het om: - Nieuwbouw van woningen en bedrijfspanden - Uitbreidingen en aanbouwen - Dakkapellen en dakopbouwen - Bijgebouwen (garages, schuren, overkappingen) - Erfafscheidingen hoger dan 1 meter aan de voorzijde Bij twijfel: check het Omgevingsloket (omgevingswet.overheid.nl). Daar zie je per activiteit welke documenten vereist zijn. Eisen aan de situatietekening ----------------------------- Gemeenten stellen eisen die per gemeente kunnen verschillen. Hieronder de onderdelen die **bij vrijwel elke gemeente verplicht** zijn -- gebaseerd op de indieningsvereisten uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). ### Schaal De tekening moet **op schaal** zijn. Gangbare schalen: - **1:1000** -- voor grotere percelen en overzichtstekeningen - **1:500** -- de meest gebruikte schaal voor woningbouw - **1:200** -- bij kleine percelen of gedetailleerde situaties ### Verplichte onderdelen - **Noordpijl** -- geeft de orientatie aan (de meest vergeten eis) - **Schaalaanduiding** -- bijv. "Schaal 1:500" - **Kadastrale perceelgrenzen** -- gebruik altijd officiele Kadasterdata, geen schattingen - **Bestaande bebouwing** -- alle huidige gebouwen, bij voorkeur op basis van BGT-data - **Nieuwe bebouwing** -- het geplande bouwwerk, gearceerd of gekleurd - **Maatvoering** -- afstanden tot perceelgrenzen en bestaande gebouwen - **Straatnamen** -- namen van aangrenzende wegen - **Huisnummers** -- van het perceel en de buren ### Optionele onderdelen Sommige gemeenten vragen ook: - Hoogtelijnen of maaiveldhoogtes - Riolering en nutsvoorzieningen - Parkeerplaatsen (met name bij bedrijfspanden) - Groenvoorzieningen en bestaande bomen ### Let op: gemeentelijke eisen Controleer altijd de specifieke indieningsvereisten van je gemeente. Sommige gemeenten eisen een apart format of extra informatie zoals een parkeerbalans. Kijk op de website van je gemeente of bel de afdeling Vergunningen voordat je begint. Stap-voor-stap: situatietekening maken -------------------------------------- Hieronder ons bewezen werkproces. We hebben dit verfijnd op basis van de vragen die we dagelijks krijgen van architecten, bouwbedrijven en particulieren die onze [Kaart ontwerper](/functies/kaart-ontwerper) gebruiken. ### Stap 1: Haal de juiste ondergrond op Een goede situatietekening begint met **betrouwbare kaartdata**. Je hebt minimaal nodig: - **Kadastrale grenzen** -- de officiele perceelgrenzen uit het Kadaster - **BGT-data** -- de Basisregistratie Grootschalige Topografie bevat alle gebouwen, wegen en groen op centimeterniveau - **Eventueel een luchtfoto** -- handig als referentie, maar niet als ondergrond voor de tekening In de [Percelio Kaart ontwerper](/functies/kaart-ontwerper) selecteer je het adres (we dekken **alle 7,9 miljoen BAG-adressen** in Nederland), kies je de [kaartlagen](/kenniscentrum/kaartlagen-overzicht) die je nodig hebt, en exporteer je alles als DXF-bestand. De basisversie is gratis. Met Pro heb je toegang tot alle PDOK-lagen. **Direct aan de slag?** [Maak een gratis account aan](/register) en exporteer kadastrale grenzen + BGT als DXF. Klaar om te openen in AutoCAD, Revit of een andere CAD-applicatie. ### Stap 2: Open de DXF in je CAD-software Importeer het DXF-bestand in je CAD-programma (AutoCAD, BricsCAD, Revit, SketchUp). **Controleer direct of de schaal klopt** -- onze exports gebruiken RD-coordinaten (Rijksdriehoekstelsel), waardoor de schaal automatisch correct is. Meet ter controle een bekende afstand na, bijvoorbeeld de breedte van de weg. ### Stap 3: Teken je ontwerp erin Plaats het nieuwe bouwwerk op de juiste locatie. Enkele vuistregels: - Gebruik een **aparte laag** voor nieuwbouw, zodat het verschil met bestaande bebouwing duidelijk is - Gebruik **arcering of een afwijkende kleur** voor het geplande bouwwerk - Controleer of het bouwwerk binnen het [bouwvlak van het bestemmingsplan](/kenniscentrum/bestemmingsplan-lezen) valt ### Stap 4: Voeg maatvoering toe Dit is waar de meeste afkeuringen ontstaan. Geef minimaal deze afstanden aan: - Afstand tot de **voorste perceelgrens** - Afstand tot de **zijdelingse perceelgrenzen** (links en rechts) - Afstand tot de **achterste perceelgrens** - Afstand tot **bestaande bebouwing** op het eigen perceel - **Buitenmaten** van het nieuwe bouwwerk (breedte x diepte) ### Stap 5: Voeg legenda en titelblok toe Maak de tekening compleet met: - **Titelblok** -- projectnaam, adres, datum, tekenaar, schaalaanduiding - **Noordpijl** -- plaats deze rechtsbovenin of linksboven - **Legenda** -- uitleg van arceringen, kleuren en symbolen - **Kadastrale aanduiding** -- gemeentecode, sectie en perceelnummer ### Stap 6: Exporteer naar PDF en controleer Exporteer naar PDF op het juiste papierformaat (A3 of A4). **Print de tekening op werkelijk formaat** en meet de schaalbalk na met een liniaal. Klopt de schaal niet op papier? Dan keurt de gemeente af, ongeacht hoe goed je digitale bestand is. De 5 meest voorkomende afkeurredenen ------------------------------------ Op basis van de vragen die we bij Percelio ontvangen en gesprekken met gemeentelijke vergunningverleners, zijn dit de redenen waarom situatietekeningen worden teruggestuurd: 1. **Schaal onjuist of schaalaanduiding ontbreekt** -- controleer altijd met een proefprint. Meet de schaalbalk na. 2. **Noordpijl vergeten** -- klinkt simpel, maar dit is de nummer-twee-reden voor terugsturen. 3. **Kadastrale grenzen ontbreken of zijn geschat** -- gebruik altijd officiele Kadasterdata. Grenzen uit Google Maps of OpenStreetMap zijn niet nauwkeurig genoeg. 4. **Maatvoering naar perceelgrenzen ontbreekt** -- gemeenten willen minimaal de afstand tot de voor-, zij- en achtergrenzen zien. 5. **Onduidelijk verschil tussen bestaand en nieuw** -- gebruik arcering, kleur of lijndikte om nieuwbouw te onderscheiden. Welke data gebruik je waarvoor? ------------------------------- We merken dat er veel verwarring is over de verschillende databronnen. Kort overzicht: - **Kadaster (perceelgrenzen)** -- de juridische grenzen van het perceel. Verplicht op de situatietekening. Beschikbaar via [onze Kaart ontwerper](/functies/kaart-ontwerper). - **BGT (gebouwen en topografie)** -- nauwkeurige contouren van gebouwen, wegen, water en groen. Ideale ondergrond voor je tekening. - **BAG (adressen en gebruiksfuncties)** -- bevat 7,9 miljoen adressen met bouwjaar en oppervlakte. Handig voor context. - **Bestemmingsplan** -- bepaalt wat je mag bouwen. Lees onze handleiding over [bestemmingsplan lezen](/kenniscentrum/bestemmingsplan-lezen) om bouwvlakken en bestemming te begrijpen. Een uitgebreid overzicht van alle beschikbare lagen vind je in ons [kaartlagen overzicht](/kenniscentrum/kaartlagen-overzicht). Sneller werken: situatietekening met Percelio --------------------------------------------- Het handmatig opzoeken en downloaden van kadastrale grenzen en BGT-data kost al snel een uur per project. Met Percelio doen we het zware werk: - **Zoek op adres** -- typ het adres, we vinden het perceel automatisch - **Selecteer kaartlagen** -- kadaster, BGT, bestemmingsplan en meer - **Exporteer als DXF** -- open het bestand in je CAD-software en begin direct met tekenen Wil je naast de situatietekening een compleet overzicht van het perceel? Genereer een [perceelrapport](/functies/perceel-rapport) met alle relevante gegevens op een plek -- van kadastrale informatie tot bestemmingsplan en bodemkwaliteit. Twijfel je of je bouwplan haalbaar is voordat je de tekening maakt? Met de [haalbaarheidsscan](/functies/haalbaarheid-scan) check je in een paar klikken of je plan past binnen het bestemmingsplan. ### Begin met de juiste ondergrond Kadaster + BGT als DXF. Gratis te proberen, klaar in 2 minuten. [ Gratis account aanmaken ](/register) ### Gerelateerde artikelen [#### PDOK data exporteren naar AutoCAD (DXF) Tutorial 10 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/pdok-data-naar-autocad) [#### RD-coordinaten (EPSG:28992) in CAD-software Technisch 6 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/rd-coordinaten-cad) [#### Kaart ontwerper handleiding: stap voor stap Handleiding 10 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/kaart-ontwerper-handleiding) [#### DXF bestanden importeren in Revit Handleiding 4 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/dxf-importeren-revit) F Geschreven door [ Floris Wijgergangs ](https://www.linkedin.com/in/floriswijgergangs/) Oprichter van Percelio. Schrijft over vastgoeddata, woningmarkt en geo-informatie. [ LinkedIn ](https://www.linkedin.com/in/floriswijgergangs/) [ Meer artikelen ](https://percelio.nl/kenniscentrum) ### Artikelinfo Publicatiedatum april 2026 Leestijd 9 min Categorie Handleiding ### Gerelateerde artikelen - [ PDOK data exporteren naar AutoCAD (DXF) Tutorial 10 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/pdok-data-naar-autocad) - [ RD-coordinaten (EPSG:28992) in CAD-software Technisch 6 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/rd-coordinaten-cad) - [ Kaart ontwerper handleiding: stap voor stap Handleiding 10 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/kaart-ontwerper-handleiding) - [ DXF bestanden importeren in Revit Handleiding 4 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/dxf-importeren-revit) - [ Hoogtemap handleiding: AHN data visualiseren Handleiding 7 min ](https://percelio.nl/kenniscentrum/hoogtemap-handleiding) [ Percelio ](/) Nederlandse geodata en woningdata, direct bruikbaar. Voor particulieren en professionals. ### Woning - [Gratis WOZ-checker](/woz-checker) - [BiedAdvies](/functies/bied-advies) - [Waardebepaling](/functies/waardebepaling) - [Bieden op een huis](/bieden-op-een-huis) - [Wat is mijn huis waard?](/wat-is-mijn-huis-waard) - [Woningwaarde berekenen](/woningwaarde-berekenen) - [Woningen in Nederland](/nederland) ### Kaart & Perceel - [Kaart ontwerper](/functies/kaart-ontwerper) - [HaalbaarheidsScan](/functies/haalbaarheid-scan) - [PerceelRapport](/functies/perceel-rapport) - [Prijzen](/pricing) ### Sectoren - [Architecten](/sectoren/architecten) - [Aannemers](/sectoren/aannemers) - [Projectontwikkelaars](/sectoren/projectontwikkelaars) - [Makelaars](/sectoren/makelaars) ### Kenniscentrum - [Overzicht](/kenniscentrum) - [BiedAdvies handleiding](/kenniscentrum/biedadvies-handleiding) - [Waardebepaling handleiding](/kenniscentrum/waardebepaling-handleiding) - [Kaart ontwerper handleiding](/kenniscentrum/kaart-ontwerper-handleiding) - [Documentatie](/docs) ### Integraties - [AutoCAD](/integraties/autocad) - [Revit](/integraties/revit) - [BricsCAD](/integraties/bricscad) ### Bedrijf - [Over ons](/over-ons) - [Contact](/contact) - [Artikelen](/artikelen) - [Privacy](/privacy) - [Voorwaarden](/terms) © 2026 Percelio. Alle rechten voorbehouden.