Wat is PDOK? De complete gids voor geodata uit overheidsbronnen

Wat is PDOK precies?

PDOK staat voor Publieke Dienstverlening Op de Kaart. Het platform bestaat sinds 2009 en wordt gerund door vier partijen:

• Het Kadaster -- beheert de technische infrastructuur
• Rijkswaterstaat
• Geonovum -- stelt de standaarden op
• Ministerie van BZK -- opdrachtgever

Het doel: alle geografische overheidsinformatie op een uniforme, open manier beschikbaar maken. Voor burgers, bedrijven en andere overheden.

Bij Percelio is PDOK een van onze belangrijkste databronnen. We halen er dagelijks kadastrale grenzen, gebouwcontouren en topografische kaarten uit om die te verwerken in onze perceelrapporten en kaartexports.

Welke data zit er in PDOK?

PDOK bevat meer dan 200 datasets. Hieronder de sets die wij het meest gebruiken -- en die voor bouwprofessionals het meest relevant zijn.

Basisregistraties

• BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) -- 9,6 miljoen+ adressen en alle gebouwcontouren van Nederland. Wordt bijgewerkt bij elke nieuwbouw, sloop of adreswijziging. We gebruiken de BAG onder andere in ons perceel rapport om gebouwinformatie per adres op te halen.
• BRK (Basisregistratie Kadaster) -- kadastrale percelen, oppervlaktes en eigendomsinformatie. Wil je weten hoe je kadastrale gegevens opvraagt? Dat leggen we apart uit.
• BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie) -- de meest gedetailleerde kaart van Nederland. Elke stoeptegel, elke sloot. Wordt continu bijgehouden door gemeenten en waterschappen.
• BRT (Basisregistratie Topografie) -- topografische kaarten op verschillende schaalniveaus, van 1:1.000 tot 1:1.000.000.

Luchtfoto's

• Actuele luchtfoto's in 25 cm en 8 cm resolutie (jaarlijks vernieuwd)
• Historische luchtfoto's -- handig om bouwhistorie te verkennen
• Infrarood opnames -- bruikbaar voor vegetatieanalyse

In onze kaartlagen-overzicht laten we zien welke luchtfoto-lagen je in Percelio kunt activeren.

Hoogtedata (AHN)

Het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) bevat puntenwolken en rasters met hoogte-informatie tot op centimeters nauwkeurig. Onmisbaar voor watertoetsen, terreinmodellen en hellingsanalyse.

Bestuurlijke grenzen

• Gemeente-, provincie- en landsgrenzen
• Wijken en buurten (CBS)

Handig als je moet checken onder welke gemeente een perceel valt -- bijvoorbeeld wanneer je een bestemmingsplan wilt lezen.

Hoe krijg je toegang tot PDOK-data?

Er zijn vier manieren, van simpel tot technisch:

1. PDOK Viewer (gratis, direct in de browser)

Op app.pdok.nl/viewer kun je kaartlagen aan- en uitzetten en op een locatie inzoomen. Handig om snel iets op te zoeken. Beperking: je kunt er geen data uit exporteren in bruikbare formaten zoals DXF.

2. Downloads

Via pdok.nl/datasets kun je datasets downloaden per gebied. Dat levert grote bestanden op (de BGT voor een gemeente is al snel honderden MB) die je vervolgens in GIS-software moet openen.

3. Webservices / API's

Voor ontwikkelaars en GIS-professionals:

• WMS -- Web Map Service, levert kaartafbeeldingen
• WFS -- Web Feature Service, levert vectordata
• WMTS -- Web Map Tile Service, voorgerenderde kaarttegels
• OGC API Features -- moderne REST API

4. Via Percelio (geen GIS-kennis nodig)

Wij hebben PDOK-services direct geintegreerd in onze Kaart ontwerper. Dat betekent: adres invoeren, kaartlagen selecteren, exporteren naar DXF of PDF. Geen GIS-software nodig.

Dezelfde PDOK-data gebruiken we ook in ons perceel rapport: alle kadastrale, BAG- en bestemmingsplangegevens van een perceel in een overzichtelijk rapport.

Is PDOK gratis?

Ja. Alle PDOK-data is open data onder de CC0- of vergelijkbare licentie. Geen abonnement, geen licentiekosten. Ook commercieel gebruik is toegestaan.

Twee voorwaarden bij publicatie:

• Bronvermelding -- vermeld de oorspronkelijke bron (bijv. "Kadaster" of "BGT")
• Presenteer de data niet als "officiele" overheidsdata als je het hebt bewerkt

Hoe actueel is PDOK-data?

Dat verschilt per dataset. Een overzicht op basis van wat we in de praktijk zien:

• BAG -- bijgewerkt bij mutaties (nieuwbouw, sloop, adreswijzigingen). Doorgaans binnen enkele weken actueel.
• BGT -- continu bijgehouden door bronhouders (gemeenten, waterschappen, provincies). In de praktijk loopt dit soms maanden achter, afhankelijk van de gemeente.
• BRK (Kadaster) -- actueel tot de dag van levering.
• Luchtfoto's -- jaarlijks nieuwe opnames, meestal beschikbaar rond het najaar.
• AHN -- cyclus van circa 3-4 jaar voor heel Nederland.

PDOK in de praktijk: voor wie en waarvoor?

We zien onze klanten PDOK-data vooral gebruiken voor:

• Kadastrale grenzen -- voor situatietekeningen en perceelgrenzen bij vergunningaanvragen
• BGT-contouren -- voor de bestaande situatie: panden, wegen, water en groen. Bekijk ook het kaartlagen-overzicht om te zien welke lagen beschikbaar zijn.
• Luchtfoto's -- als referentielaag en voor visuele controle
• AHN-hoogtedata -- voor terreinmodellen en waterafvoerberekeningen
• BAG-gebouwdata -- om bouwjaar, gebruiksfunctie en oppervlakte op te zoeken. Handig als je kadastrale gegevens opvraagt.

Handmatig PDOK-bronnen combineren kost al snel 30-45 minuten per locatie. Je moet de juiste services vinden, coordinaten invoeren, lagen combineren en exporteren. Met de Kaart ontwerper doe je dat in minder dan 2 minuten.